Onderwijs, sport en opvang
Welke brandmeldinstallatie eist het Bbl voor een schoolgebouw?
Een schoolgebouw is voor de wet zelden één functie. De lokalen, de gymzaal en de peutergroep hebben elk een eigen regel. Hier staan ze naast elkaar, en wat er gebeurt als ze in één brandcompartiment zitten.
WetBbl bijlage II
Welke brandmeldinstallatie hoort bij een school?
Gecontroleerd door Koen, adviseurBijgewerkt op Gebaseerd op: Bbl bijlage II (BWBR0041297) · NEN 2535 · EN 54MegaSnel · KvK 34139868Kort antwoord: voor de onderwijsfunctie vraagt bijlage II van het Bbl niet-automatische bewaking: boven 500 m², boven 250 m² met een verblijfsvloer hoger dan 1,5 m, of bij een vloer boven 4,1 m. Pas boven 50 m wordt het gedeeltelijke bewaking met een inspectiecertificaat. Een gymzaal is een sportfunctie en kinderopvang onder de vier jaar een bijeenkomstfunctie, elk met een eigen regel.
Voor de lokalen valt het dus mee: handbrandmelders, een ontruimingssignaal in het hele gebouw en geen doormelding. Het wordt pas zwaar waar de jongste kinderen zitten.
Een peutergroep van 160 m² op de eerste verdieping met meer dan zes bedjes hoort volgens de tabel volledige bewaking, doormelding naar de brandweer en een jaarlijks certificaat bij. En deelt die groep een brandcompartiment met de lokalen, dan krijgt het hele compartiment die bewaking mee (Bbl art. 4.208 lid 2).
Drie functies onder één dak
| Situatie in bijlage II | Oppervlakte groter dan | Hoogste vloer hoger dan | Omvang bewaking | Doormelding | Inspectiecertificaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kinderopvang, kinderen jonger dan 4 jaar Bijeenkomstfunctie | 200 m² | ongeacht | Volledig | nee | nee |
| Kinderopvang, kinderen jonger dan 4 jaar Bijeenkomstfunctie | ongeacht | 1,5 m | Volledig | ja | ja, 1 jaar geldig |
| School of opleiding Onderwijsfunctie | ongeacht | 4,1 m | Niet-automatisch | nee | nee |
| School of opleiding Onderwijsfunctie | ongeacht | 50 m | Gedeeltelijk | nee | ja, 3 jaar geldig |
| School of opleiding Onderwijsfunctie | 250 m² | 1,5 m | Niet-automatisch | nee | nee |
| School of opleiding Onderwijsfunctie | 500 m² | ongeacht | Niet-automatisch | nee | nee |
| Sporthal, gymzaal, zwembad Sportfunctie | ongeacht | 4,1 m | Niet-automatisch | nee | nee |
| Sporthal, gymzaal, zwembad Sportfunctie | ongeacht | 50 m | Gedeeltelijk | nee | ja, 3 jaar geldig |
| Sporthal, gymzaal, zwembad Sportfunctie | 500 m² | 1,5 m | Niet-automatisch | nee | nee |
| Sporthal, gymzaal, zwembad Sportfunctie | 1.000 m² | ongeacht | Niet-automatisch | nee | nee |
Letterlijk overgenomen uit Bbl, bijlage II (BWBR0041297). Staan oppervlakte en hoogte op dezelfde regel, dan moeten ze allebei gelden. Raakt uw pand meer dan één regel, dan telt de zwaarste uitkomst.
Het hoogtecriterium vervalt als er boven die vloer niet meer dan zes bedden voor kinderen staan (Bbl art. 4.208 lid 4). Een opvang met vijf bedjes op de verdieping en 160 m² totaal raakt dan geen regel. Met acht bedjes geldt de zware regel, ongeacht de oppervlakte.
Oppervlakten tellen alleen op bij functies van dezelfde soort op dezelfde vluchtroute. De 450 m² gymzaal komt dus niet bij de 1.400 m² lokalen. Het compartiment werkt wel over de grens van de functie heen.
Vier delen van een schoolgebouw doorgerekend
Hetzelfde gebouw, vier keer een andere uitkomst.
| Situatie | Wat bijlage II hierbij vraagt | Waarom |
|---|---|---|
| Basisschool, alle lokalen gelijkvloers 1.400 m² · vloer 0 m | niet-automatische bewaking geen doormelding geen certificaat | Boven 500 m²: handbrandmelders. Reken het na in de wijzer |
| Dezelfde school over twee bouwlagen 1.400 m² · vloer 3,2 m | niet-automatische bewaking geen doormelding geen certificaat | Een tweede laag verandert het niveau niet. Pas boven 50 m wel. Reken het na in de wijzer |
| Gymzaal naast de school, gelijkvloers 450 m² · vloer 0 m | geen regel geraakt | Onder 1.000 m² en zonder hoge vloer raakt een gymzaal geen regel. Reken het na in de wijzer |
| Peutergroep op de eerste verdieping, acht bedjes 160 m² · vloer 3,2 m | volledige bewaking doormelding certificaat, 1 jaar | Boven 1,5 m met meer dan zes bedjes. Dit is de zwaarste regel in het gebouw. Reken het na in de wijzer |
Dit is de tabel, geen wettelijk oordeel. Het brandcompartiment, een doodlopende vluchtroute, gemeentelijk maatwerk en uw polis kunnen er overheen gaan. De Bbl-wijzer vraagt die vier ook uit.
Wat er in de lokalen hangt, en wat in de opvang
Bij niet-automatische bewaking zijn het vooral handbrandmelders bij de uitgangen en in de vluchtroutes. In een school heeft dat een eigen risico: honderden kinderen die langs een rood kastje lopen. Brandweer Nederland noemt twee maatregelen tegen moedwillig indrukken: een kap over de melder, of bij een groot risico een handbrandmelder die met een sleutel werkt.
Komt er automatische detectie, in de opvang of in een compartiment dat meedoet, dan kiest het ontwerp per ruimte:
| Ruimte | Wat er past | Waarom juist dat |
|---|---|---|
| Groepsruimte en slaapkamer opvang | Rookmelder | Volledige bewaking, en de jongste kinderen kunnen niet zelf vluchten |
| Gang en trappenhuis | Rookmelder | De route waar alle klassen tegelijk doorheen gaan |
| Gymzaal | Extra signaalgevers | Hoge ruimte met veel galm; één sirene is daar niet genoeg |
| Technieklokaal | Hittemelder | Slijpstof en lasrook laten een rookmelder onterecht afgaan |
| Kooklokaal en kantine | Hittemelder | Damp en bakwalm, net als in een keuken |
| Berging en archief | Rookmelder | Veel papier, weinig toezicht |

Drie dingen die alleen op een school spelen
- De ontruiming loopt via de leerkracht. Het signaal moet in elk lokaal te horen zijn, ook met een dichte deur en een klas die praat. In een gymzaal of technieklokaal met galm en machinegeluid is dat een echt akoestisch vraagstuk.
- Praktijklokalen zijn een eigen risico. Gasbranders, slijpmachines, een kookplaat. Elk vraagt een ander meldertype dan het klaslokaal ernaast, en juist daar ontstaan loze meldingen als dat verkeerd is gekozen.
- Het gebouw staat regelmatig leeg. Weekenden en zes weken zomervakantie. Juist dan wordt er geschilderd en verbouwd, en gaat er een zone uit die daarna niemand terugzet.
Oefenen en alarmeren
Een ontruimingsplan is verplicht, een oefenfrequentie niet
Bij elke brandmeldinstallatie uit de tabel hoort een ontruimingsplan (Bbl art. 6.20 lid 3) en een ontruimingsalarminstallatie die meteen in het hele gebouw klinkt (art. 4.213).
Hoe vaak u oefent, staat nergens in de wet. Het Bbl noemt geen oefening, en het artikel over oefenen in het Arbobesluit is per 1 januari 2007 vervallen. Toch komt de oefening terug bij een inspectie: het verslag ervan is bewijs dat het plan en de installatie op elkaar aansluiten.
Geldt er voor de opvang een certificaat met doormelding, dan is dat één jaar geldig. Zie wanneer een certificaat hoort, en voor hoe lang.
Veelgestelde vragen
Over brandmelding in een schoolgebouw
Onze school heeft een gymzaal met veel galm. Is één sirene genoeg?
Meestal niet. In een hoge, galmende ruimte wordt een enkele sirene onverstaanbaar, of juist zo hard dat hij pijn doet. Het ontwerp rekent uit hoeveel signaalgevers er komen en waar. Bij twijfel meten wij het ter plaatse.
Wij zijn een kinderdagverblijf zonder school erbij. Welke regel geldt?
Die van de kinderopvang voor kinderen jonger dan vier jaar, een bijeenkomstfunctie. Boven 200 m² hoort er volledige bewaking bij. Ligt er een verblijfsvloer boven 1,5 m met meer dan zes bedjes, dan komen doormelding en een inspectiecertificaat erbij.
Voor kleine kinderdagverblijven heeft een adviescommissie apart geoordeeld dat een inspectiecertificaat vereist is. Laat uw situatie dus toetsen voordat u het tabelantwoord aanhoudt.
Na de vakantie blijkt een zone uitgeschakeld. Hoe voorkomen we dat?
Leg elke uitschakeling vast in het logboek met een einddatum, en spreek af dat een aannemer of schilder dat nooit zelf doet. En laat de installatie op afstand uitlezen. Dan zien wij een uitgeschakelde zone dezelfde dag, niet pas bij de jaarlijkse beurt.
Stap 1: een vrijblijvend adviesgesprek
Wat heeft uw schoolgebouw nodig?
Vertel ons welke functies er in het gebouw zitten: lokalen, gymzaal, opvang, en op welke verdieping. Dan zeggen wij welke regels u raken.
Uitleg met de wet ernaast
Welke eisen gelden er voor uw pand? Dat zoeken we samen uit.
In een adviesgesprek leggen we uw gebouw naast bijlage II van het Bbl: wat er gebeurt, hoe groot het is, hoe hoog de bovenste vloer ligt. U hoort wat er moet, en ook wat u niet nodig heeft.

Koenadviseur, controleert de uitleg op deze site
Zo gaat het verder
twee stappen1Adviesgesprek
We nemen uw situatie door en zeggen eerlijk wat de regels vragen.
Plan een vrijblijvend adviesgesprek2Offerte met plan van aanpak
Wilt u verder, dan ziet u wat er komt en in welke volgorde.
Vraag een offerte aanof bel 036 52 98 447