Beheer, controle en onderhoud
NEN 2654-1 en -2: wat de norm eist van het beheer en onderhoud van uw BMI
Wat de wet sinds 2024 vraagt, wat de twee delen van NEN 2654 regelen, wat u zelf doet en wat het onderhoudsbedrijf doet. En waarom het logboek het bewijs is.
NormNEN 2654-1
Kernantwoord: NEN 2654-1 is de norm voor het beheer, de controle en het onderhoud van een brandmeldinstallatie; NEN 2654-2 doet hetzelfde voor ontruimingsalarm. Sinds 1 januari 2024 noemt het Bbl de norm niet meer en eist het adequaat beheer, controle en onderhoud (art. 6.32 lid 2). De harde ondergrens uit de norm: binnen 12 maanden worden alle melders functioneel getest.
| Brandmeldinstallatie | NEN 2654-1, met correctieblad C1:2018 |
| Ontruimingsalarm | NEN 2654-2:2018 |
| Wettelijke plicht | Bbl art. 6.32 lid 2 en 6.33 lid 2: adequaat beheer, controle en onderhoud |
| Testeis | alle melders binnen 12 maanden functioneel getest (par. 6.1) |
| Wie doet wat | hoofdstuk 5 voor de beheerder, hoofdstuk 6 en 7 voor de onderhoudsdeskundige |
Bronnen: Bbl bijlage II (BWBR0041297) · IPLO-infoblad brandmeldinstallatie, september 2024 · CCV-certificatieschema Onderhoud brandmeldinstallaties 6.0
Hoe vaak moet een brandmeldinstallatie onderhouden worden?
Gecontroleerd door Koen, adviseurBijgewerkt op Gebaseerd op: Bbl bijlage II (BWBR0041297) · NEN 2654-1 · NEN 2654-2MegaSnel · KvK 34139868De wet zelf noemt geen vaste frequentie. Alleen de norm geeft een ondergrens.
Dezelfde regels in het Engels, voor een internationale huurder of eigenaar: fire alarm inspection and maintenance.
Onder het Bouwbesluit 2012 stuurde de regelgeving NEN 2654-1 rechtstreeks aan. Met de Omgevingswet is die verwijzing verdwenen: “NEN 2654” komt nul keer voor in het Bbl. Wat ervoor in de plaats kwam, is een zorgplicht. Het resultaat moet goed zijn, en hoe u daar komt mag u zelf onderbouwen.
Vroeger was de norm volgen genoeg om te voldoen. Bij een zorgplicht moet u laten zien dat het onderhoud passénd was voor uw installatie. Waar een inspectiecertificaat geldt, is die vrijheid bovendien grotendeels theoretisch: het inspectieschema toetst alsnog of het onderhoud is gedaan, en geen of onvolledig onderhoud is daar een afkeurpunt.
Daarom houden wij NEN 2654-1 aan. Het is de best verdedigbare invulling, ook nu de wet hem niet meer noemt.
Wat wij doen bij onderhoud
Ons onderhoud geldt voor installaties die wij zelf hebben aangelegd. Dan kennen wij elke melder, elke zone en elk papier. Ligt er een systeem van een ander bedrijf, dan kijken wij dat eerst na, als second opinion of nulmeting; zie een bestaande installatie overnemen.
Een onderhoudsplan dat bij het pand past
In het adviesgesprek bepalen we hoe vaak we komen. Dat hangt af van het gebouw, het gebruik en of er een inspectiecertificaat geldt.
levert ophet onderhoudsplan
adviseurTesten en reinigen
Binnen twaalf maanden is elke melder functioneel getest, zoals NEN 2654-1 vraagt. Vervuilde melders reinigen of vervangen we, en batterijen wisselen we voordat ze leeg raken.
levert ophet rapport van het bezoek
onze monteurTussendoor op afstand meekijken
Tussen de bezoeken lezen we de centrale op afstand uit. Een storing of een zone die uit staat, zien we dan zonder rit naar het pand. Hoe dat werkt, staat bij de brandmeldinstallatie op afstand beheren.
levert opaantekeningen in het logboek
wijBegeleiding bij de inspectie
Geldt er een inspectiecertificaat, dan liggen het logboek, het onderhoudsplan en de rapporten klaar als de inspecteur komt, en lopen wij met hem mee.
wijWat er in zo’n contract vastligt, staat bij het onderhoudscontract op BMIzeker.nl.
Wat regelen NEN 2654-1 en NEN 2654-2?
Twee delen van dezelfde norm: het eerste voor de brandmeldinstallatie, het tweede voor de ontruimingsalarminstallatie.
| Norm | Waarvoor | Wat erin staat | Waar het getoetst wordt |
|---|---|---|---|
| NEN 2654-1 +C1:2018 | Brandmeldinstallaties | Hoofdstuk 5: beheer, periodieke controle en preventief onderhoud door de gebruiker, de beheerder. Hoofdstuk 6 en 7: periodieke controle, preventief en correctief onderhoud door de onderhoudsdeskundige. | CCV-certificatieschema Onderhoud brandmeldinstallaties 6.0. Het onderhoud volgt paragraaf 6.2 en 6.3 van de norm. |
| NEN 2654-2 2018 | Ontruimingsalarminstallaties | Hetzelfde stelsel van beheer, controle en onderhoud, voor de installatie die het ontruimingssignaal geeft. | CCV-certificatieschema Onderhoud ontruimingsalarminstallaties 5.0, sinds 1 januari 2022. |
Het Informatiepunt Leefomgeving noemt beide delen “een voorbeeld van een systeem voor beheer, controle en onderhoud”. Adequaat beheer betekent volgens datzelfde infoblad in het algemeen: de voorschriften van de leverancier volgen. De plicht geldt voor de brandmeldinstallatie (art. 6.32 lid 2) en net zo voor de ontruimingsalarminstallatie (art. 6.33 lid 2).
Wat er in de praktijk hard vastligt
- Alle melders in 12 maanden getest. Paragraaf 6.1 van NEN 2654-1, letterlijk overgenomen in het minimale onderhoudsplan van het CCV-schema.
- Een onderhoudsplan. Wijkt het onderhoud af van NEN 2654-1 in omvang, frequentie of methode, dan moet het plan herleidbaar zijn tot de fabrikant, met instemming van de gebruiker.
- Een aanvangsgesprek met de beheerder. Paragraaf 5.4.7. Is de beheerder er niet, dan mag het onderhoud volgens het schema toch doorgaan.
- De doormeldverbinding elk jaar getest. Dat noemt Brandweer Nederland. Hoe die verbinding werkt, staat bij doormelding.
Hoe vaak de beheerder zelf controleert, hoort per installatie in het onderhoudsplan te staan. Kijk daar eerst, niet in een algemeen lijstje. Hoe zo’n onderhoudsbeurt in de praktijk verloopt en wat de beheerder ertussendoor doet, staat uitgewerkt bij onderhoud en beheer van een brandmeldinstallatie op BMIzeker.nl.
Onderhoud, inspectie en certificering zijn drie verschillende dingen
Deze drie lopen voortdurend door elkaar. Het verschil bepaalt wie wat mag doen en wat u zelf moet regelen:
| Wat | Wat het is | Wie het doet |
|---|---|---|
| Beheer | De dagelijkse zorg: logboek bijhouden, meldingen afhandelen, periodieke controles doen, wijzigingen in het gebouw melden. NEN 2654-1 hoofdstuk 5. | De beheerder, dus iemand van uw organisatie |
| Onderhoud | Testen, vervuilde melders reinigen of vervangen, batterijen wisselen, storingen verhelpen. NEN 2654-1 hoofdstuk 6 en 7. | Het onderhoudsbedrijf |
| Inspectie | Onafhankelijk vaststellen of het brandbeveiligingssysteem doet wat het moet, met een inspectiecertificaat als uitkomst. Alleen verplicht waar bijlage II dat aanwijst. | Een geaccrediteerde inspectie-instelling, nooit de installateur |
De inspecteur mag niet ook de installateur zijn, anders keurt de bouwer zijn eigen werk. Wij doen ontwerp, levering, installatie en onderhoud; de inspectie en het certificaat komen van een onafhankelijke inspectie-instelling. Wanneer dat certificaat hoort en hoe lang het geldt, staat bij certificering.
Het logboek is het bewijs dat het onderhoud adequaat was
Onder een zorgplicht is het logboek uw belangrijkste stuk. Het CCV-inspectieschema vraagt een logboek op locatie met testen, uitschakelingen, storingen, reparaties, wijzigingen en onderhoud. Wat daar in de praktijk bij hoort:
- elke melding, ook een loze, met datum en oorzaak
- elke uitschakeling: welk deel, waarom, hoe lang, en welke maatregel er gold
- elke wijziging in het gebouw die de installatie raakt, zoals een nieuwe wand of een andere indeling
Dat laatste punt is het meest onderschat. Een installatie die bij de oplevering klopte, klopt na een verbouwing niet meer als de zones niet zijn aangepast. Welke rekensom er ook in hoort, leest u bij het logboek.
Veelgestelde vragen
Vragen over onderhoud en NEN 2654
Is onderhoud aan een brandmeldinstallatie verplicht?
Ja. Het Bbl eist dat een verplichte brandmeldinstallatie adequaat wordt beheerd, gecontroleerd en onderhouden (art. 6.32 lid 2), en legt de zorg daarvoor bij de eigenaar (art. 2.6).
Een vaste norm schrijft de wet sinds 1 januari 2024 niet meer voor; in de praktijk vult bijna iedereen de plicht in met NEN 2654-1. Waar een inspectiecertificaat geldt, kijkt de inspecteur bij elk bezoek na of het onderhoud is gedaan.
Is NEN 2654-1 nog verplicht?
Niet meer rechtstreeks. Tot de Omgevingswet verwees de regelgeving naar NEN 2654-1; sinds 1 januari 2024 komt de norm in het Bbl niet meer voor en geldt een zorgplicht.
In de praktijk laat u het onderhoud gewoon doen. Wat verandert is de verantwoording: u laat zien dat het onderhoud bij uw installatie paste, en het logboek is daarvoor uw belangrijkste stuk.
Kan ik NEN 2654-1 gratis inzien?
Nee. NEN zet sinds 17 november 2025 de normen waar het Bbl naar verwijst gratis als leesversie op NEN Connect, en NEN 2654-1 en NEN 2654-2 horen daar niet bij.
NEN 2535 en NEN 2575 staan er wel. Dat NEN 2654 ontbreekt, volgt uit de Omgevingswet: het Bbl en de Omgevingsregeling verwijzen er niet meer naar. Wat de norm van het onderhoud vraagt, ziet u terug in het onderhoudsplan en in het rapport na elk bezoek.
Geldt NEN 2654-2 voor het onderhoud van de ontruimingsinstallatie?
Ja, NEN 2654-2 is het deel voor de ontruimingsalarminstallatie. Artikel 6.33 lid 2 van het Bbl legt voor die installatie dezelfde zorgplicht op als artikel 6.32 voor de brandmeldinstallatie.
Het CCV heeft er een eigen schema voor, Onderhoud ontruimingsalarminstallaties 5.0, dat sinds 1 januari 2022 geldt. Welke uitvoering u heeft, leest u bij de ontruimingsinstallatie.
Wat is het risico van achterstallig onderhoud?
Bij een inspectie is geen of onvolledig onderhoud een afkeurpunt. Tot die tijd merkt u er vaak weinig van: melders raken vervuild en geven loze meldingen, batterijen lopen leeg en de installatie schuift weg van het Programma van Eisen.
Meldt u door via een particuliere alarmcentrale, dan zakt een installatie die niet volgens NEN 2654-1 wordt onderhouden naar de laagste verificatiecategorie van het protocol. Uw echte melding komt dan later aan.
Stap 1: een vrijblijvend adviesgesprek
Maak mij een onderhoudsvoorstel
Stuur ons het laatste onderhoudsrapport of het logboek, of beschrijf wat u weet. Wij zeggen wat we zien voordat er iemand langskomt.
Bbl-check · bijlage II
Moet er in uw pand een brandmeldinstallatie hangen?
Vul drie gegevens van uw gebouw in. De check zoekt de regel uit bijlage II van het Bbl die erbij hoort, met de bewakingsomvang en of er doorgemeld moet worden.
Gebruiksfunctiekantoor, school, zorg …
Gebruiksoppervlaktein m²
Hoogste verblijfsvloerin meters
Doe de Bbl-check